مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ با بهرهگیری از پیشرفتهترین فناوریهای روز، بهعنوان یکی از هوشمندترین و مدرنترین دورههای تاریخ فوتبال شناخته خواهد شد.
جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ از جنبههای مختلف رویدادی متفاوت و کمسابقه محسوب میشود. این رقابتها که طی ۳۹ روز و با میزبانی مشترک سه کشور برگزار خواهند شد، در تلاش هستند تا بزرگترین و مجهزترین دوره جام جهانی را رقم بزنند. در کنار گستردگی مسابقات، فناوریهای نوینی نیز برای ارتقای تجربه تماشاگران و افزایش دقت و کیفیت رقابتها در اختیار بازیکنان و داوران قرار میگیرد که در ادامه به مهمترین آنها میپردازیم.
توپهای مجهز به سنسور حرکتی
توپ رسمی جام جهانی ۲۰۲۶ با نام «تریوندا» (Trionda) که در زبان اسپانیایی به معنای «سه موج» است، در مسابقات برگزارشده در آمریکا، کانادا و مکزیک مورد استفاده قرار خواهد گرفت. اما ویژگی منحصربهفرد این توپ چیست؟
درون این توپ ساخت آدیداس، یک تراشه مجهز به واحد اندازهگیری اینرسی (IMU) قرار گرفته که میتواند اطلاعات دقیقی از تمامی حرکات توپ ثبت کند. این سنسور در هر ثانیه ۵۰۰ بار دادهها را پردازش کرده و شتاب و تغییرات حرکتی توپ را در سه محور مختلف ردیابی میکند.
فیفا اعلام کرده است که دادههای جمعآوریشده توسط این فناوری بهصورت لحظهای در اختیار سیستم کمکداور ویدئویی (VAR) قرار میگیرد تا تصمیمگیری در صحنههای حساس، بهویژه آفسایدها، با دقت بیشتری انجام شود. به گفته «نیکولاس ایوانز»، رئیس بخش تحقیقات و استانداردهای فیفا، این سنسور بهطور دقیق مشخص میکند که توپ در هر لحظه در فضای سهبعدی چه وضعیتی دارد.
آواتارهای سهبعدی بازیکنان با هوش مصنوعی
استفاده از فناوری در جام جهانی ۲۰۲۶ تنها به توپ مسابقات محدود نمیشود و بازیکنان نیز بخشی از این تحول دیجیتال خواهند بود. در قالب همکاری مشترک فیفا و شرکت لنوو، مجموعهای از فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی معرفی شده که یکی از مهمترین آنها ایجاد آواتارهای سهبعدی بازیکنان است.
برای اجرای این طرح، چهره و مشخصات فیزیکی بازیکنان حاضر در جام جهانی بهصورت دیجیتالی اسکن میشود تا نمونهای سهبعدی و دقیق از آنها ساخته شود. فرآیند اسکن تنها حدود یک ثانیه زمان میبرد و اطلاعات بسیار دقیقی از ابعاد بدن بازیکنان ثبت میکند. فیفا معتقد است این دادهها به سیستم کمک میکند حتی در شرایطی که دید دوربین محدود باشد یا بازیکنان با سرعت بالا حرکت کنند، موقعیت آنها بهدرستی ردیابی شود.
همچنین این مدلهای سهبعدی در پخشهای تلویزیونی مورد استفاده قرار خواهند گرفت تا تصمیمات مربوط به آفساید به شکلی شفافتر، واقعیتر و قابل فهمتر برای تماشاگران نمایش داده شود. علاوه بر این، در تمامی ۱۰۴ مسابقه جام جهانی، دوربینهای نصبشده روی بدن داوران نیز تصاویر منحصربهفردی از داخل زمین مسابقه در اختیار مخاطبان قرار خواهند داد.
بیشتر بخوانید: هوش مصنوعی در جام جهانی 2026
سگهای رباتیک برای تأمین امنیت
برای افزایش امنیت در طول برگزاری مسابقات، پلیس مکزیک از سگهای رباتیک استفاده خواهد کرد. این رباتهای چهارپا بهمنظور ورود به مناطق پرخطر و ارسال تصاویر زنده برای نیروهای امنیتی طراحی شدهاند تا مأموران بتوانند پیش از هرگونه اقدام، شرایط محیط را ارزیابی کنند.
این سگهای رباتیک که توسط شورای شهر گوادالوپه با هزینهای معادل ۲.۵ میلیون پزو (حدود ۱۴۵ هزار دلار) خریداری شدهاند، بخشی از برنامه امنیتی این منطقه در جریان جام جهانی خواهند بود. «هکتور گارسیا»، شهردار گوادالوپه، اعلام کرده است که این رباتها در شرایط اضطراری و هنگام وقوع درگیریها به کار گرفته خواهند شد تا امنیت نیروهای پلیس در مراحل اولیه عملیات حفظ شود.
فناوری پیشرفته آفساید نیمهخودکار
فیفا نسخه جدید و پیشرفتهتری از سیستم آفساید نیمهخودکار را برای جام جهانی ۲۰۲۶ آماده کرده است؛ فناوریای که سرعت و دقت تصمیمگیری داوران را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
در نسخه قبلی، سیستم تنها زمانی هشدار آفساید صادر میکرد که فاصله بازیکن از خط آفساید بیش از ۵۰ سانتیمتر بود، اما در نسخه جدید این عدد به ۱۰ سانتیمتر کاهش یافته است. به همین دلیل، تشخیص موقعیتهای آفساید با دقت بیشتری انجام خواهد شد.
یکی از ویژگیهای مهم این فناوری، ارسال هشدار صوتی مستقیم به گوشی داوران است؛ موضوعی که باعث میشود آنها بدون نیاز به انتظار برای اعلام اتاق VAR، سریعتر نسبت به صحنه واکنش نشان دهند.
البته این سیستم همچنان محدودیتهایی دارد. فناوری جدید بیشتر برای تشخیص آفسایدهای واضح و بدون ابهام طراحی شده و در موقعیتهای پیچیده که نیازمند تفسیر انسانی هستند، نمیتواند بهتنهایی تصمیم نهایی را اتخاذ کند. همچنین تشخیص میزان تأثیرگذاری بازیکن در جریان بازی یا برخی صحنههای شلوغ و درهم نیز همچنان بر عهده داوران خواهد بود. با این وجود، فیفا امیدوار است استفاده از این فناوری باعث کاهش اعتراضات و افزایش رضایت بازیکنان و هواداران شود.
زمانهای استراحت ثابت برای نوشیدن آب
در کنار نوآوریهای تکنولوژیک، برگزارکنندگان جام جهانی ۲۰۲۶ توجه ویژهای به سلامت بازیکنان نیز داشتهاند. بر همین اساس، در هر نیمه مسابقه یک وقفه سهدقیقهای برای نوشیدن آب در نظر گرفته شده است.
این قانون بدون توجه به شرایط جوی، دمای هوا یا محل برگزاری مسابقه اجرا خواهد شد و بازیکنان و اعضای کادر فنی در حوالی دقیقه ۲۲ هر نیمه فرصت خواهند داشت تا استراحت کوتاهی داشته باشند.
«مانولو زوبیریا»، مدیر ارشد برگزاری مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ در آمریکا، در اینباره توضیح داد:
«برای تمامی مسابقات، صرفنظر از اینکه در چه ورزشگاهی برگزار میشوند یا شرایط آبوهوایی چگونه است، یک زمان استراحت سهدقیقهای در هر نیمه در نظر گرفته شده است. این وقفه دقیقاً سه دقیقه طول خواهد کشید. البته اگر در دقایق نزدیک به زمان تعیینشده مصدومیتی رخ دهد و بازی متوقف شود، داور میتواند همان زمان را برای این استراحت در نظر بگیرد.»
پیشتر نیز فیفا از فناوری FIFA AI Pro رونمایی کرده بود؛ یک دستیار هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی که قرار است در طول جام جهانی ۲۰۲۶ در اختیار تیمهای حاضر در این رقابتها قرار گیرد.