ربات هوش مصنوعی وکیلیار بهعنوان تازهترین پروژه فناورانه قوه قضاییه معرفی شد؛ سامانهای که قرار است در کنار وکلا و شهروندان قرار بگیرد و فرآیند دریافت مشاوره حقوقی و تحلیل پروندهها را هوشمندتر کند. مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه با رونمایی از این دستیار مبتنی بر هوش مصنوعی، گامی تازه در مسیر دیجیتالیسازی خدمات حقوقی برداشت. این سامانه نه بهعنوان جایگزین وکیل، بلکه در نقش یک ابزار پشتیبان طراحی شده است.
وکیلیار؛ ابزار کمکی نه جایگزین وکلا
در مراسم معرفی این سامانه، حسن عبدلیانپور رئیس مرکز وکلای قوه قضاییه تأکید کرد که استفاده از فناوریهای نوین به معنای حذف نقش وکلا نیست. به گفته او، وکیلیار میتواند در تحلیل اولیه پروندهها، ارائه اطلاعات قانونی و راهنمایی مراحل دادرسی، نقش تسهیلگر ایفا کند. هدف اصلی این پروژه، افزایش سرعت دسترسی مردم به اطلاعات حقوقی و ارتقای دقت پاسخگویی در بسترهای رسمی اعلام شده است.
توسعه یک سامانه بومی با دادههای قضایی داخلی
یکی از نکات برجسته درباره ربات هوش مصنوعی وکیلیار، آموزش آن بر پایه دادههای بومی است. برخلاف چتباتهای عمومی خارجی، این سامانه با آرای گمنامسازیشده دستگاه قضایی و منابع حقوقی داخلی آموزش دیده و بهصورت مستمر بهروزرسانی میشود. نخستین مرحله عملیاتی این پروژه، استقرار در سامانه ۱۲۹ اعلام شده؛ بستری که پاسخگویی تلفنی به پرسشهای حقوقی شهروندان را بر عهده دارد. بر اساس اطلاعات منتشرشده، وکیلیار از ورودی صوتی و متنی پشتیبانی میکند و حتی امکان تحلیل اسناد از طریق اسکن تصویری را نیز دارد.
همکاری شرکتهای دانشبنیان و توسعه نسخههای مختلف
این پروژه با مشارکت شرکتهای دانشبنیان داخلی توسعه یافته و قرار است در قالب اپلیکیشن اندروید، iOS، نسخه تحت وب و همچنین یک ربات انساننما عرضه شود. پیشتر نیز نمونهای از این پروژه با نام «روبولگال» در شهریور ۱۴۰۴ در هتل پارسیان استقلال معرفی شده بود که بهعنوان نخستین ربات وکیل ایران شناخته شد.
زمان عرضه رسمی و پلتفرمهای در دسترس
به گفته امیرحسین بهارلو معاون مرکز وکلا، بیش از ۱۰۰ متخصص در تولید محتوای این سامانه مشارکت داشتهاند. او اعلام کرد که با توجه به تغییرات مداوم قوانین، فرآیند بهروزرسانی این دستیار حقوقی بهصورت پیوسته ادامه خواهد داشت. طبق اعلام رسمی، اپلیکیشنهای این سامانه حداکثر تا یک ماه آینده منتشر میشوند و نسخه نهایی پس از تکمیل زیرساختها و اخذ مجوزهای لازم، در نیمه نخست سال آینده به شکل رسمی عملیاتی خواهد شد. کاربران میتوانند پرسشهای خود را بهصورت متنی یا صوتی مطرح کنند و حتی با بارگذاری فایل، پیشنویس لایحه دریافت کنند؛ قابلیتی که میتواند فرآیند آمادهسازی اسناد حقوقی را تسریع کند.
گسترش هوش مصنوعی در قوه قضاییه
حرکت به سمت هوشمندسازی تنها به وکیلیار محدود نمیشود. پیش از این نیز سامانه «سمپ هوشمند» بهعنوان دستیار ویژه قضات معرفی شده بود. در همین راستا، غلامحسین محسنی اژهای رئیس قوه قضاییه، بر ضرورت بهرهگیری از فناوریهای نوین تأکید و دستور آموزش هوش مصنوعی به قضات را صادر کرده بود؛ اقدامی که میتواند در آینده به ارائه پیشنهاد رأی توسط سامانههای هوشمند منجر شود.
شباهت ظاهری به یک ربات خارجی
تصاویر منتشرشده از ربات انساننمای این پروژه نشان میدهد که طراحی آن شباهت قابلتوجهی به ربات TourTron دارد؛ رباتی که در مراکز گردشگری و فرودگاهها برای راهنمایی مسافران مورد استفاده قرار میگیرد و با بهرهگیری از هوش مصنوعی، تعامل صوتی و تصویری ارائه میدهد.
جمعبندی | ربات هوش مصنوعی وکیلیار
ورود ربات هوش مصنوعی وکیلیار به ساختار خدمات قضایی را میتوان بخشی از موج تحول دیجیتال در نظام حقوقی کشور دانست. اگر زیرساختهای فنی، امنیت دادهها و بهروزرسانی مستمر آن بهدرستی مدیریت شود، این سامانه میتواند دسترسی عمومی به خدمات حقوقی را سادهتر و سریعتر کند؛ هرچند نقش تصمیمگیری نهایی همچنان در اختیار انسان باقی میماند.
اخبار روز تکنولوژی را در چیپست بخوانید.